Sektörün sorunları masaya yatırılıyor

24 Haziran 2014 Salı - 11:30
Kategori: Haber

PAYLAŞ

Yeni başkan Ender Akbaytogan ile sektör sorunları ve İSDER'in öncelik vereceği konular üzerine konuştuk.
Yeni başkan Ender Akbaytogan ile sektör sorunları ve İSDER'in öncelik vereceği konular üzerine konuştuk.

İstif Makinaları Distribütörleri ve İmalatçiları Derneği'nin Nisan ayı içerisinde gerçekleştirdiği 5'inci seçimli olağan genel kurulu sonucunda başkanlık görevine Ender Akbaytogan getirildi. Yeni başkan Ender Akbaytogan ile sektör sorunları ve İSDER'in öncelik vereceği konular üzerine konuştuk.

Ender Akbaytogan
İSDER Başkanı Ender Akbaytogan

21 Nisan 2014 tarihinde gerçekleşen olağan genel kurul sonucunda İSDER bayrağını kuruluşundan bu yana başarıyla taşıyan Rızanur Meral'den devralan Ender Akbaytogan, törende yaptığı teşekkür konuşmasında yeni dönem hedeflerini açıklamıştı. İSDER'in öncelikli hedefleri hakkında konuştuğumuz Ender Akbaytogan, özellikle forklift sektöründe yaşanan sorunlara dikkat çekerek, yapılması gereken denetimleri işaret eti.

İstif Makinaları Distribütörleri ve İmalatçıları Derneği'nin kısa bir süre önce gerçekleşen 5'inci Olağan Genel Kurulu sonucu yeni başkan seçildiniz. İlk etapta üzerinde durmayı düşündüğünüz konular nedir?

İSDER olarak üyelerimizin en büyük dertleri arasında Türkiye'ye giren forkliftlerin denetlenmesi konusu yer alıyor. İSDER olarak denetlemelerin düzgün yapılmasını sağlamamız gerekiyor. Ayrıca, denetlemenin düzgün yapılmasının ardından gelen normlara uymayanlara uygulanacak yaptırımlar konusu var. Biliyorsunuz ki, bir dönem denetlemeler olmuştu. Hatta geçen hafta 'şu kadar firma denetlendi, şu kadarın uygunsuzluk tespit edildi' şeklinde derneğimize bir yazı geldi. Bu kapsamda bir firmaya para cezası kesildi ve geri kalan için idari süreç işliyor. Bu idari sürecin kapsamı ise eksik evrakların tamamlanması yönünde olacak. İSDER'in üzerinde durduğu konu evraklardan ziyade motor uygunluklarının kontrol edilmesi olacak. Pazarda üzerinde Euro 2 motorlarla gelen forkliftler mevcut. Bunların hepsi tespit edilmiş durumda. Liberal ekonomilerde herkes istediğini getirebilir ancak biz AB'ye giremesek de, AB normlarını uygulamak durumundayız. Bana göre uygulamalar çevrecilik anlayışı açısından doğru ancak yanlış olan tarafı çok kitaba dayalı hareket etmemiz oluyor. Açıkçası, kraldan daha kralcı oluyoruz. Şu anda Avrupa kıtasında Euro 4 motoruna yeni geçiş yapıldı ve bunun dışında motor kullanılmıyor. Bu uygulama Türkiye'de ise 2016 yılına kadar ertelendi. Türkiye'nin lehine olan durum nedir bilemiyoruz. Biliyorsunuz ki, motor standartları arttıkça emisyonu azalıyor ve daha çevreci oluyor. Ancak, diğer yandan fiyatı da artıyor.

Forklift sektöründe bazı önemli sıkıntılar yaşanıyor? Bu sorunların önüne geçebilmek için neler yapılmalı?

Çin'de fazlasıyla forklift üreticisi var ve Türkiye'de 5 firmaya ayrı markalarda aynı forkliftleri üretebiliyorlar. Birkaç parça değişebiliyor ama genel olarak menşei aynı. Bu olabilir ama Türkiye pazarında pazarlanması için Avrupa normlarına uygun olması gerekiyor. Tabii ki, Avrupa normlarına göre üretim yapan Çinli üreticiler de var ama uygunsuz o kadar çok marka geliyor ki. Çin büyük bir üretim ülkesi ve 48 ayrı marka Türkiye pazarına giriyor. Gelen ürünleri sıkı denetlememiz ve en iyi denetleme sistemini uygulamaya almamız lazım. Denetlemeyi layıkıyla yaptırıp, bitirdikten sonra uymayanlara nasıl yaptırım uygulayacağımızı iyi belirlememiz lazım. Gerçek denetimi devlet yapıyor. Devletin denetiminden sonra, dernek olarak dava açabilir ve herhangi bir yaptırımda bulunabilir miyiz diye düşünüyoruz. Her şeyi devletten beklememek ve ülkemizin haklarını korumak zorundayız. Bu doğrultuda İMDER ve İSDER'in tüm ekibi ilgili bakanlıklara ziyaretler gerçekleştirdi. Ekonomi Bakanlığı'nda forklift sektörünün ne kadar önemli olduğunu ve neler yaşandığını anlatacağız. Yani; denetleme organlarına neleri denetlemesi gerektiğini öğretmek için hazırız. Denetim organları, denetimi sadece evrak kontrolünden ibaret görememeli ve makineyi tüm detaylarıyla denetlemeli. Sektördeki ilk önemli konunun bu olduğunu düşünüyorum. Sorunu ne kadar ve nasıl çözeriz bilmiyorum ama ekip olarak üzerinde çalışıyoruz.

İkinci sorunumuz ise; KDV. Makinelerinizi leasingle alırsan yüzde 1, normal yolla alırsan ise yüzde 18 KDV uygulanıyor. Kazıcı yükleyici, eksakavatör gibi hafriyat grubu iş makinelerinde yüzde 8 KDV uygulanıyor ve bu oranın tüm iş makinelerinde yüzde 8'e çekilmesi gerekiyor.

Yılın ilk yarısını geride bıraktık. Satış oranlarında bir azalma yaşandı mı?

İSDER forklift piyasasını iki türlü takip ediyor. Takiplerin birincisi üyelerimizin teslim ettiği ve kesilen faturaları bildirmesiyle, ikincisi ise dernek üyesi olmayan firmaların satışlarının tahmin edilmesiyle oluşuyor. Firmaların kime veya kaça sattıklarıysa ise ilgilenmiyoruz. Bu şekilde gerçekleştirdiğimiz takipler sonucunda geçen seneye oranla yüzde 3,5 – 5 arası bir gerileme olduğunu gözlemledik. Ancak tahminlerimize göre 2014 sonunda 12 bin rakamının geçileceğini söyleyebilirim. Platform tarafında ise; bir ara yüzde 65 dolulukla giden kiralama pazarı yüzde 50 oranında gidiyor. Avrupa'daki satışlar ise bir önceki seneye göre yüzde 15 gerilemiş durumda. 2009-2010 yılları arasında yaşadığımız kriz olmasa Türkiye'nin forklift ihtiyacının 20 bin olacaktı. Almanya'da en kötü durumda bile 60-70 bin arasında satış oluyor. Ayrıca, Avrupa'da çok fazla Çin malı yok ve bunun nedeni Avrupalı müşterinin Çin mallarını tercih etmemesi. Bizim ülkemizde ise sadece fiyata, maliyete bakan müşteriler çoğunlukta ve 2-3 sene işimi göreyim gerisi önemli değil mantelitesi var. Bu sebeple Türkiye'nin bir ara kamyon mezarlığına dönmüşlüğü vardı; ikinci el açılmış ve Avrupa pazarında ne kadar ikinci el kamyon varsa Türkiye aldı ve tüketti. Korkum, Türkiye'nin bu kez forklift mezarlığına dönüşmesi...

Genel iş makinelari satışlarında ciddi bir düşüş yaşanırken, forklift sektörü için aynı durum söz konusu değil. Bunun sebepleri nedir?

Türkiye'de iki ana sektör vardır; inşaat sektörü ve sanayi sektörü. İş makineleri inşaat sektörü içinde yer alır. Kriz döneminde inşaat sektörünün çoğu devlet taahhüdü yaptıkları için devletten parasını alamaz dolayısıyla makine yatırımı da yapamaz. Ancak sanayi sektörü özel sektördür ve krizlerden inşaat sektörüne oranla daha az etkilenir. Biliyorsunuz en uzun yaşadığımız krizlerden biri 2010 kriziydi. Her krizde iş adamı kendi işini görür. Çünkü işletmesini bir şekilde döndürmesi lazım. İş bir şekilde döner ve krizlerde her şey durmaz. Yani, sanayi sektörü çalıştığı için makinelerini de almak durumundadır. Ayrıca, forklift sektörü gıda sektörü gibi hiçbir zaman durmayan sanayi kollarına hizmet ediyor. Bu nedenle forklift sektörü diğer iş makineleri sektörü gibi krizlerden çok fazla etkilenmez. Forklift sektörü senede 1500 makine satışı yaparken, kriz zamanı 500'e düşer ama iş makinalarında satışlar durma noktasında gelir.

Son olarak eklemek istedikleriniz?

Türkiye günümüzde çoğunlukla ithal eden bir ülke ve bu nedenle dış ticaret açığı çok büyük. Dış ticaret açığı ancak üreterek ve ihracat yaparak kapatılır. Hükümetin de 2023 hedefiyle 500 milyar dolar kapasiteli bir yatırım yapma ve açığı kapatma gibi bir politikası var. Ancak, bu kapsamda yerli üreticiye herhangi bir destek ya da avantaj sunulmadı. Aslına bakarsak, bir zamanlar sıfır makine bile ithal edemiyorduk. 10 yılım Temsa'da geçti ve o süre içerisinde Adana'daki üretimle bizzat ilgilendik. Özdemir Sabancı'nın büyük emek verdiği Temsa'nın Adana fabrikasının kapatılması, Türkiye için çok büyük bir talihsizliktir. Demek istediğim; Türkiye'nin üretim yapması ve kendi sanayisini oluşturmak şart. Çünkü bölgede çok büyük, güçlü bir ülkeyiz.

Baktığınız zaman sektörün sorunlarının oldukça fazla olduğunu görüyoruz. İSDER bunların hangisine ve nasıl çözüm bulabilir, bunun peşindeyiz. Sorunları en aza indirgemek için elimizden geleni yapıyoruz. Dernek bünyesinde 7-8 tane komite var ve her komite ayrı meselelerle uğraşıyor. Komite başkanları olarak bir araya gelip, sorunları görüşmeyi ve çözüm üretmeyi planlıyoruz.

Röportajın devamı LHT dergimizin gelecek sayısında...

Yorumlar

Yorum yazabilmek için üye girişi yapmanız gerekmektedir.

Giriş Yap

İLGİLİ HABERLER